Nhóm chat của lớp là công cụ hữu ích: thông báo nhanh, gửi tài liệu, trả lời câu hỏi. Nó cũng là nơi phát sinh phần lớn các vấn đề về ranh giới giữa giáo viên và gia đình học sinh.
Nguyên nhân gần như luôn giống nhau: nhóm được lập ra mà không ai bàn nó dùng để làm gì.
Bốn vấn đề thường gặp
Không còn giờ nghỉ. Tin nhắn tới mười một giờ đêm, ngày nghỉ, ngày lễ. Giáo viên không trả lời thì bị coi là thiếu trách nhiệm; trả lời thì việc đó thành tiêu chuẩn.
Việc riêng bị đưa vào chỗ đông người. Một phụ huynh hỏi về kết quả của con mình trong nhóm chung — và câu trả lời nào cũng sai: trả lời thì lộ thông tin, không trả lời thì bị coi là né tránh.
Tranh luận giữa các phụ huynh. Chuyện tiền quỹ, chuyện xếp chỗ, chuyện một sự việc trong lớp — và giáo viên bị kéo vào vị trí phân xử.
Thông tin sai lan nhanh. Một hiểu lầm được nhắn vào nhóm ba mươi người trở thành sự thật trong mười phút.
Quy tắc nên đặt từ đầu
Đặt ở buổi họp phụ huynh đầu năm, nói rõ và ghim lại trong nhóm. Sáu điều:
Nhóm này dùng để làm gì — thông báo chung, nhắc lịch, gửi tài liệu. Nói rõ luôn nó không dùng để làm gì.
Việc riêng của từng học sinh thì nhắn riêng hoặc gặp trực tiếp. Đây là quy tắc quan trọng nhất và nó bảo vệ cả học sinh lẫn giáo viên.
Giờ giáo viên trả lời. Ví dụ: trong giờ hành chính các ngày làm việc. Ngoài giờ đó, tin nhắn vẫn nhận nhưng trả lời vào ngày làm việc tiếp theo.
Trường hợp khẩn cấp thì liên hệ thế nào — nêu rõ một kênh khác, để việc đặt giờ trả lời không gây lo lắng.
Không đăng ảnh có mặt học sinh khác nếu chưa được đồng ý.
Tranh luận thì đưa ra khỏi nhóm.
Điểm quyết định: nêu các quy tắc này như cách làm việc chuyên nghiệp, không như một sự từ chối. Cách diễn đạt quyết định việc phụ huynh tiếp nhận nó thế nào.
Vì sao giờ làm việc là điều cần thiết
Ba lý do, và lý do thứ ba ít được nói:
Giáo viên cần thời gian nghỉ để làm việc được lâu dài.
Trả lời lúc nửa đêm tạo ra kỳ vọng rằng mọi lúc đều trả lời được — và kỳ vọng đó sau này không rút lại được.
Quyết định vội trong tin nhắn thường là quyết định kém. Một câu hỏi khó nhận lúc mười giờ tối được trả lời ngay thường ra một câu trả lời chưa cân nhắc, và nó nằm lại đó dưới dạng văn bản.
Tách nhóm phụ huynh và nhóm học sinh
Hai nhóm cần hai cách vận hành khác nhau:
Nhóm phụ huynh — thông báo và trao đổi về lớp. Nội dung mang tính hành chính.
Nhóm học sinh — trao đổi về bài vở. Ở đây giáo viên cần thận trọng hơn về hai việc: ngôn ngữ và giờ giấc. Nhắn với học sinh lúc muộn hoặc bằng giọng quá thân mật đều là những thứ dễ bị hiểu sai.
Nguyên tắc chung: không nhắn riêng một-một với học sinh về việc ngoài học tập, và nếu cần trao đổi riêng về việc học thì giữ nội dung trong phạm vi đó. Đây là nguyên tắc bảo vệ cả hai phía.
Với học sinh nhỏ tuổi, mọi trao đổi nên đi qua phụ huynh.
Bốn tình huống và cách xử lý
Phụ huynh hỏi về kết quả của con trong nhóm chung. Trả lời ngắn trong nhóm: "Việc này tôi sẽ nhắn riêng cho anh chị", rồi nhắn riêng. Không giải thích dài về quy tắc.
Hai phụ huynh tranh luận trong nhóm. Nhắn một tin đề nghị chuyển sang trao đổi riêng hoặc gặp trực tiếp, nêu rằng nhóm giữ cho việc thông báo chung. Không đứng về bên nào trong nhóm.
Có thông tin sai đang lan. Đính chính nhanh, ngắn, một lần — và nếu việc lớn thì trao đổi trực tiếp với những người liên quan thay vì tranh luận trong nhóm.
Tin nhắn gay gắt gửi lúc muộn. Không trả lời ngay. Trả lời vào hôm sau, ngắn, đề nghị một cuộc gặp. Gần như mọi việc loại này đều dịu đi sau một đêm, và câu trả lời viết lúc đang căng thì nằm lại vĩnh viễn.
Việc nhà trường nên làm
Ba việc, vì đây không nên là chuyện mỗi giáo viên tự xoay:
Có hướng dẫn chung của trường về việc dùng nhóm chat — gồm giờ trả lời và ranh giới. Khi đó giáo viên nêu quy tắc là nêu quy định của trường, không phải yêu cầu cá nhân.
Có kênh chính thức cho việc khẩn cấp — số điện thoại của trường, của người phụ trách.
Bảo vệ giáo viên khi có xung đột. Giáo viên biết trường đứng sau thì xử lý tình huống bình tĩnh hơn nhiều.
Một lưu ý về lưu trữ
Tin nhắn là văn bản và nó tồn tại lâu. Hai hệ quả thực tế:
Viết như thể sẽ có người thứ ba đọc — vì trong các tình huống có vấn đề, thường sẽ có.
Các trao đổi quan trọng nên có bản ghi ở kênh chính thức — thư của trường, biên bản gặp mặt. Một thoả thuận quan trọng chỉ nằm trong nhóm chat là một thoả thuận khó dẫn lại về sau.
Quy tắc quan trọng nhất của nhóm lớp là gì?
Việc riêng của từng học sinh thì nhắn riêng hoặc gặp trực tiếp — quy tắc này bảo vệ cả học sinh lẫn giáo viên.
Vì sao cần đặt giờ trả lời?
Vì giáo viên cần thời gian nghỉ, vì trả lời lúc nửa đêm tạo kỳ vọng không rút lại được, và vì quyết định vội trong tin nhắn thường là quyết định kém.
Xử lý thế nào khi nhận tin nhắn gay gắt lúc muộn?
Không trả lời ngay — trả lời hôm sau, ngắn, đề nghị một cuộc gặp; câu trả lời viết lúc đang căng thì nằm lại vĩnh viễn.
Nhà trường nên làm gì?
Có hướng dẫn chung về dùng nhóm chat, có kênh chính thức cho việc khẩn cấp, và bảo vệ giáo viên khi có xung đột.
