Yêu cầu về số giờ và nội dung bồi dưỡng do quy định hiện hành quy định — bài này nói về cách chọn trong phạm vi được chọn.
Mỗi năm, giáo viên hoàn thành một khối lượng bồi dưỡng nhất định. Với cùng số giờ đó, có người mang về được thứ dùng trong lớp và có người chỉ mang về chứng chỉ.
Khác biệt phần lớn nằm ở cách chọn.
Bắt đầu từ vấn đề của lớp mình, không từ danh mục khoá học
Đây là điểm đảo ngược quan trọng nhất.
Cách thường làm: mở danh mục các khoá, chọn khoá nghe được và vừa lịch.
Cách hiệu quả hơn: trước khi xem danh mục, viết ra một vấn đề cụ thể trong việc dạy của bạn năm nay. Ví dụ: học sinh không làm bài tập ở nhà; lớp im lặng khi được hỏi; phần nội dung nào đó năm nào cũng nhiều em không hiểu.
Rồi tìm khoá liên quan tới vấn đề đó.
Lợi ích không chỉ là chọn đúng khoá: khi bạn tham gia với một vấn đề cụ thể trong đầu, bạn nghe khác đi và bạn hỏi được câu cụ thể.
Bốn câu hỏi đọc một mô tả khoá học
Sau khoá này tôi làm được gì mà giờ chưa làm được? Nếu mô tả chỉ nói về các chủ đề sẽ đề cập, không nói người học làm được gì, thì đó là khoá truyền đạt thông tin.
Có phần thực hành không, và thực hành trên tình huống thật của người học hay trên ví dụ mẫu? Khác biệt này lớn: thực hành trên lớp học của chính mình cho kết quả khác hẳn.
Có gì sau khi khoá kết thúc? Khoá có phần theo sau — một buổi gặp lại sau vài tuần để bàn về việc áp dụng — có tỉ lệ tạo thay đổi cao hơn nhiều so với khoá kết thúc là xong.
Ai dạy, và họ có dạy lớp thật gần đây không? Người đã lâu không đứng lớp thường không nắm các ràng buộc thật của lớp học hiện nay.
Ba loại khoá và giá trị khác nhau
Khoá về nội dung chuyên môn — cập nhật kiến thức môn bạn dạy. Giá trị rõ nếu nội dung môn có thay đổi, và nó dễ đánh giá chất lượng.
Khoá về phương pháp dạy — giá trị cao nhất nếu có thực hành và có phần theo sau; giá trị thấp nếu chỉ là bài giảng về phương pháp.
Khoá về quy định và thủ tục — cần thiết nhưng không đổi việc dạy. Đừng dùng loại này để lấp toàn bộ số giờ nếu bạn có lựa chọn.
Dấu hiệu khoá chỉ để lấy chứng chỉ
Mô tả chỉ liệt kê chủ đề và số giờ, không nói người học làm được gì.
Không có phần thực hành, hoặc phần thực hành chỉ là thảo luận nhóm về một tình huống giả định.
Số người tham gia rất lớn trong một buổi — khi đó không thể có thực hành có phản hồi.
Không có yêu cầu chuẩn bị gì trước, và không có gì phải làm sau.
Bốn dấu hiệu này không có nghĩa khoá đó vô ích, nhưng nó cho biết bạn nên đặt kỳ vọng ở mức nào và không nên dồn hết số giờ vào loại này.
Cách dùng một khoá cho đúng
Phần lớn giá trị của một khoá bồi dưỡng đến từ việc bạn làm gì sau đó, và ba việc sau đổi kết quả rõ rệt:
Trong buổi học, ghi lại một việc bạn sẽ thử — một việc, cụ thể, trong lớp nào, tuần nào. Không phải một danh sách ý tưởng.
Thử trong vòng hai tuần. Sau hai tuần thì phần lớn nội dung đã mờ và động lực đã mất.
Chuẩn bị cho việc lần đầu sẽ tệ hơn cách cũ. Điều này gần như luôn xảy ra và nó là lý do chính người ta quay về cách quen. Hãy định trước thử ba lần rồi mới kết luận.
Và nếu được, rủ một đồng nghiệp cùng đi và cùng thử. Hai người cùng làm bền hơn nhiều so với một người.
Khi không có lựa chọn về nội dung
Ở nhiều trường hợp, khoá bồi dưỡng được phân công chứ không được chọn. Vẫn có hai việc làm được:
Mang một câu hỏi cụ thể của mình tới và đặt nó. Người dạy thường trả lời được, và câu hỏi cụ thể cũng làm buổi học tốt hơn cho mọi người.
Và tìm trong nội dung phần nào liên quan tới vấn đề của lớp mình, tập trung vào phần đó thay vì cố ghi hết.
Với tổ chuyên môn
Một việc rẻ và hiệu quả mà ít tổ làm: sau khi một người đi bồi dưỡng, dành mười phút trong buổi sinh hoạt chuyên môn để người đó nói một điều dùng được, không phải tường thuật cả khoá.
Việc này vừa lan được nội dung cho cả tổ, vừa buộc người đi học phải rút ra được điều gì cụ thể — và điều đó làm chính họ học nhiều hơn.
Nên chọn khoá bồi dưỡng thế nào?
Viết ra một vấn đề cụ thể trong việc dạy của mình trước, rồi tìm khoá liên quan tới vấn đề đó — không mở danh mục rồi chọn khoá nghe được.
Câu hỏi nào phân biệt khoá có tác dụng?
Sau khoá này tôi làm được gì mà giờ chưa làm được; có thực hành trên tình huống thật không; có phần theo sau không; và người dạy có đứng lớp thật gần đây không.
Sau khoá học nên làm gì?
Ghi lại một việc cụ thể sẽ thử, thử trong vòng hai tuần, và định trước thử ba lần rồi mới kết luận — vì lần đầu gần như luôn tệ hơn cách cũ.
Nếu khoá được phân công chứ không được chọn?
Mang một câu hỏi cụ thể của mình tới và đặt nó, và tập trung vào phần nội dung liên quan tới vấn đề của lớp mình.